على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
996
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
توجس ( tavajjos ) م . ع . گوش داشتن به آواز نرم . و اندك اندك چيدن . و پنهان داشتن ترس را . توجع ( tavajjo ' ) م . ع . دردمند و رنجور گرديدن . و مرثيه گفتن مرده را يق توجع لفلان اى رثى . توجن ( tavajjon ) م . ع . خوار گرديدن و فروتنى كردن . توجؤ ( tavajjo ' ) م . ع . بدست و بكارد زدن يق توجاه باليد و السكين توجوء . توجه ( tavajjoh ) م . ع . روى آوردن يق توجهت نحوك و اليك . و شكست خوردن . و روى گردانيدن . و پير شدن يق توجه الشيخ اى ولى و كبر . المثل احمق ما يتوجه اى لا يحسن ان ياتى الغائط . توجه ( tavajjoh ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - اراده و ميل و آرزو و نگاه و نظر مرحمت و روى آوردگى و لطف و مهربانى و ملاطفت و شفقت و نوازش . و تدبير و تامل و انديشه . و توجه خاص : نظر مرحمت و بر گردانيدن روى بجانب خداى . و توجه نمودن : ملاطفت كردن و نوازش نمودن . و توجه نياز آميز : عبادت با خضوع و خشوع . توجهات ( tavajjoh t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملاطفتها و نوازشها و دقتها . توجئ ( tavji ' ) م . ع . خشك يافتن چاه را . توجى ( tavajji ) م . ع . سوده سم گرديدن يق انه ليتوجى . توجيب ( tavjib ) م . ع . لازم گردانيدن . و عادت دادن نفس و عيال و اسب خود را بيك بار خوردن در شباروزى . و يك بار خوردن در شباروزى . و يك بار دوشيدن ناقه را در شباروزى . و مانده شدن ستور و جز آن . و بسته شدن فله در پستان ناقه . و بر زمين زدن . توجئة ( tavjeat ) م . ع . خشك يافتن چاه را . توجين ( tavjin ) م . ع . ما ادرى اى من و جن الجلد هو : نمىدانم كه كدام كس است او . توجيه ( tavjih ) م . ع . بزرگ و با قدر گردانيدن يق وجه الامير زيدا : و بر يك روش گردانيدن چيزى را . يق وجه الشيئ . و بيك روش گردانيدن باران زمين را . و مايل بشمال نشاندن نخله را تا راست گرداند آن را شمال . و مايل شدن دست و پايهاى اسب . و يا نزديك شدن تندى پس سم و پى پاى دست بسمها . و نخست برآمدن هر دو دست كره اسب از شكم مادر وقت زادن . و وجهت اليك : روى آوردم به تو . و وجهته فى حاجة . و وجهت اليها : گسيل كردم او را بحاجتى و فرستادم . و وجه الى القبلة : روى آورد بسوى قبله المثل وجه الحجر وجهة ماله ( بصيغهء امر و به نصب و رفع ) وجهة يعنى تدبير امر كن بروشى مناسب . توجيه ( tavjih ) ا . ع . پيچيدگى در هر دو بند دست . و باصطلاح عروض توجيه در شعر حرفى است كه قبل از حرف روى در قافيهء مقيد واقع شود و آن را بهر حرف و حركت كه خواهند تغيير دهند و قيل التوجيه اسم الحركاته و اما الحرف فيسمى الدخيل . توجيه ( tavjih ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - روى گردانى . و بيان نيك و توضيح و تفسير و دليل و حجت . و ترتيب حساب و حوالهء برات ديوانى . توجيه نويس ( tavjih - nevis ) ا . پ . آنكه حوالهء برات ديوانى را مىنويسد . توح ( tavh ) م . ع . تاح له الشيئ ( از باب نصر ) : آماده و مهيا شد آن چيز براى وى . توحد ( tavahhod ) م . ع . يگانه شدن . و نگاهداشتن و توحد الله بعصمته اى عصمه و لم يكله الى غيره . توحش ( tavahhoc ) م . ع . ويران و بىاهل و خشك شدن خانه و جاى . و پژمان گرديدن . و تهى شكم گرديدن . و شكم تهى كردن يق توحش يا فلان اى اخل معدتك من الطعام و الشراب لشرب الدواء . توحش ( tavahhoc ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - وحشت و ترس و عدم انس . و توحش داشتن : ترس و وحشت داشتن . و توحش كردن : ترسيدن و وحشت كردن . توحل ( tavahhol ) م . ع . گل ناك شدن جاى . توحن ( tavahhon ) م . ع . كلان شدن شكم . و خوار گرديدن . و هلاك شدن . توحوح ( tavahvoh ) م . ع . توحوح الظليم فوق البيض : مهربان شد شتر مرغ بر تخم خود پس آشكار كرد حرص خود را بر آن . توحى ( tavahhi ) م . ع . شتافتن يق توح يا هذا اى اسرع . توحية ( tavheyat ) م . ع . و حاه توحية : شتابانيد آن را توحيد ( tavhid ) م . ع . يگانه گردانيدن و هذا يطرد الى العشرة فيقال وحده و ثناه و ثلثه . و يك دانستن . و يكى گفتن خداى را . و گرويدن بيگانگى او . توحيد ( tavhid ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - يگانگى و اقرار بوحدانيت خداى تعالى جل شانه . توحيش ( tavhic ) م . ع . سلاح و جامه از خود انداختن الحديث فوحشوا برماحهم . توحيف ( tavhif ) م . ع . خود را بر